Stalkoeling — Hittestress Voorkomen met Hogedruk Waterverneveling
Temperatuurdaling van 5 tot 8 graden in uw stal — zonder natte dieren of vloeren. Meer dan 20 jaar ervaring in Nederland.
Als de temperatuur in de zomer oploopt, voelen uw dieren dat direct.
Varkens eten minder, zeugen produceren minder melk, pluimvee groeit trager en in extreme gevallen vallen er dieren uit. Hittestress kost u geld — elke dag dat het te warm is in de stal.
Hogedruk waterverneveling is de bewezen oplossing. Een fijne nevel van waterdruppels kleiner dan 10 micron verdampt volledig in de stallucht en onttrekt daarbij warmte. Het resultaat: een temperatuurdaling van 5 tot 8 graden Celsius, zonder dat de dieren of de vloer nat worden.
REIJNDERS TECNOCOOLING levert en installeert deze systemen al meer dan 20 jaar in Nederlandse stallen. Een groot deel van de varkensstallen, pluimveestallen en melkveebedrijven in Nederland beschikt al over een TECNOCOOLING vernevelingssysteem. Staat er bij u al één? Dan vindt u verderop op deze pagina ook informatie over onderhoud, vervanging en uitbreiding — inclusief een speciale aanbieding voor bestaande klanten.
Wat is hittestress en wanneer wordt het een probleem?
Dieren hebben geen zweetklieren zoals mensen. Ze kunnen overtollige warmte alleen kwijt door te hijgen en meer te drinken. Als de stal te warm wordt, lukt dat niet meer goed — en dan begint hittestress.
De grens ligt lager dan veel veehouders denken:
- Varkens: Al bij 25°C gaan vleesvarkens minder eten. Zeugen in de kraamfase zijn nog gevoeliger — bij 27°C daalt de melkproductie merkbaar.
- Pluimvee: Vleeskuikens en leghennen ondervinden hittestress vanaf ongeveer 28°C. Bij aanhoudende warmte stijgt de uitval snel.
- Melkvee: Koeien produceren minder melk en het vetpercentage daalt. Drachtige koeien krijgen vaker problemen met de vruchtbaarheid.
De gevolgen zijn direct zichtbaar in uw bedrijfsresultaten: minder groei, hogere voerconversie, meer uitval en lagere reproductiecijfers. Met de zomers die steeds heter en langer worden, is investeren in stalkoeling geen luxe meer — het is bedrijfszekerheid.
Hoe werkt hogedruk waterverneveling in de stal?
Het principe is eenvoudig: water wordt onder hoge druk (50 tot 120 bar) door speciale sproeinozzles geperst. Daardoor ontstaan waterdruppels zo klein dat ze in de lucht zweven en verdampen voordat ze ergens op neerkomen. Bij die verdamping trekt het water warmte uit de omringende lucht — de luchttemperatuur daalt.
Dit heet adiabatische koeling, of verdampingskoeling. Het is dezelfde techniek die wordt gebruikt bij HVAC-systemen voor grote gebouwen en klimaatinstallaties, maar dan toegepast in de stal.
De installatie bestaat uit drie onderdelen
De hogedrukpomp is het hart van het systeem. TECNOCOOLING-pompen werken op 50 tot 120 bar en zijn gebouwd voor continu gebruik — 24 uur per dag, 7 dagen per week, seizoen na seizoen. De pompen worden volledig in eigen fabrieken van TECNOMEC in Italië geproduceerd.
De leidingen en verdelers transporteren het water naar alle zones van de stal. Het systeem wordt op maat aangelegd: het aantal nozzles en de positie ervan worden afgestemd op de afmetingen en het type van uw stal.
De sproeinozzles zorgen voor de fijne verdeling van het water. Anti-drip nozzles sluiten af zodra de pomp stopt, zodat er geen nadruppelen is. De nozzles zijn beschikbaar in verschillende flow-rates afhankelijk van de gewenste koelcapaciteit.
Waar wordt het systeem geplaatst?
Afhankelijk van uw stal zijn er twee installatiemethoden:
Bij de luchtinlaten: De nozzles worden geplaatst in of vlak voor de ventilatiekanalen en inlaatkleppen. De inkomende lucht wordt gekoeld voordat die de stal binnenkomt. Dit werkt het meest effectief in combinatie met een goed ventilatiesysteem en geeft de meest gelijkmatige koeling door de hele stal.
In de stal zelf: Nozzles worden boven de loopruimte of boven de boxen geplaatst. Dit is eenvoudiger te installeren en ook goed toepasbaar in bestaande stallen zonder ingrijpende aanpassingen.
Gemeten resultaten — wat kunt u verwachten?
Temperatuurdalingen van 5 tot 8 graden Celsius zijn realistisch bij correct geïnstalleerde systemen. Dat klinkt misschien bescheiden, maar het verschil tussen 33°C en 26°C in een varkensstal is het verschil tussen hittestress en een normaal producerend koppel.
Uit temperatuurmetingen in een varkensstal in de regio Deurne — uitgevoerd over meerdere hittedagen in augustus — bleek dat het TECNOCOOLING vernevelingssysteem bij een buitentemperatuur van 35°C de staltemperatuur terugbracht van ruim 33°C naar circa 26-27°C. Dat is een daling van 6 tot 7 graden op de heetste momenten van de dag. Zonder koeling liep dezelfde stal op vergelijkbare dagen op tot temperaturen ruim boven de 30°C.
Belangrijk: de koelingsefficiëntie wordt mede bepaald door de relatieve luchtvochtigheid buiten. Hoe droger de buitenlucht, hoe meer koelingseffect de verneveling geeft. In het Nederlandse klimaat, met typisch 60-80% relatieve vochtigheid op warme zomerdagen, is een daling van 5 tot 7 graden goed haalbaar.
Stalkoeling per diersoort
Stalkoeling voor varkens
Bij varkens is de kraam- en dekstal het meest kritisch. Zeugen die te warm hebben, eten minder en produceren minder melk — met direct gevolg voor de biggen. In vleesvarkenstallen leidt hittestress tot een lagere groei en een slechtere voerconversie.
Het systeem wordt bij varkens vrijwel altijd geplaatst bij de luchtinlaten. Zo wordt de inkomende lucht al gekoeld voordat die de dieren bereikt. Bij buitentemperaturen boven 25°C schakelt het systeem automatisch in.
Stalkoeling voor pluimvee
Pluimvee is gevoelig voor hitte, zeker in de eindfase van het mesten. Vleeskuikens eten minder, de groei stagneert en de uitval stijgt. Bij leghennen daalt het legpercentage.
Bij pluimveestallen kan de verneveling bij de inlaten worden gecombineerd met directe verneveling in de stal. De timing van het inschakelen is belangrijk: eerder op de ochtend beginnen met koelen — voordat de hitte zijn piek bereikt — geeft het beste resultaat.
Stalkoeling voor melkvee
Bij melkvee wordt verneveling vaak gecombineerd met ventilatoren boven het voerhek of de ligboxen. De koeien staan stil terwijl ze vreten, en dat is het moment om ze te koelen. Lagere staltemperaturen leiden tot betere voeropname, hogere melkproductie en betere vruchtbaarheidsresultaten.
Stalkoeling voor paarden
Paarden zijn gevoelig voor stof en hitte. Waterverneveling in de paardenstal verlaagt niet alleen de temperatuur maar ook het stof- en ammoniakgehalte in de lucht. Het systeem kan ook worden ingezet voor de rijhal of de longeerbak.
Heeft u al een TECNOCOOLING systeem? Vervangen en uitbreiden
Een groot deel van de Nederlandse stallen beschikt al over een TECNOCOOLING vernevelingssysteem — geïnstalleerd in de jaren dat wij de markt voor stalkoeling in Nederland grotendeels hebben bediend. Veel van deze systemen zijn inmiddels 10 tot 15 jaar oud en toe aan vervanging of onderhoud.
Bestaande klanten ontvangen 10% korting op vervangingsonderdelen en nieuwe installaties. U kunt onderdelen rechtstreeks bij ons bestellen of via uw eigen installateur — wij leveren aan beide.
Wat kunt u doen:
- Nozzles vervangen: Nozzles slijten na verloop van tijd. De opening wordt groter, de druppelgrootte neemt toe en de koelingsefficiëntie daalt. Originele TECNOCOOLING-nozzles zijn direct verkrijgbaar.
- Pomp reviseren of vervangen: Een pomp die lek slaat of aan druk verliest, kan vaak worden gereviseerd. Wij leveren ook vervangende pompen voor alle gangbare series.
- Systeem uitbreiden: Heeft u de stal uitgebreid of wilt u een extra afdeling koelen? Het bestaande systeem kan in de meeste gevallen worden uitgebreid.
Neem contact op of stuur een WhatsApp — wij kijken samen naar de staat van uw installatie en wat de beste stap is.
Veelgestelde vragen over stalkoeling
Worden de dieren of de vloer nat van de verneveling?
Nee. De waterdruppels zijn zo klein (kleiner dan 10 micron) dat ze volledig verdampen voordat ze een oppervlak raken. Dit werkt alleen goed bij hogedruk systemen (50 bar en hoger). Goedkopere laagdruk systemen produceren grotere druppels die wél neerkomen — dat is geen hogedruk waterverneveling.
Is waterverneveling legionellaveilig?
Ja, mits correct uitgevoerd. TECNOCOOLING-systemen zijn ontworpen voor een korte verblijftijd van het water in het systeem. Bij correcte installatie en regulier onderhoud (jaarlijks spoelen, nozzles controleren) is het risico op legionellagroei verwaarloosbaar. In specifieke situaties waar extra zekerheid gewenst is, zoals bij toepassingen in de horeca of openbare ruimtes, wordt UV-filtratie toegepast voor sterilisatie van het water.
Kan het systeem automatisch worden aangestuurd?
Ja. De meeste installaties worden aangestuurd via een temperatuurregeling die het systeem automatisch inschakelt boven een ingestelde drempelwaarde (bijvoorbeeld 23°C of 25°C). U kunt ook handmatig bedienen of een timer instellen.
Wat kost een stalkoelingsinstallatie?
De kosten zijn afhankelijk van de stalgrootte, het type systeem en de complexiteit van de installatie. Neem contact op voor een vrijblijvende offerte — wij rekenen altijd op basis van uw specifieke situatie.
Werkt het systeem ook in combinatie met bestaande ventilatie?
Ja, en dat is zelfs aan te raden. Waterverneveling werkt het best in combinatie met goede ventilatie. De koele, bevochtigde lucht moet worden afgevoerd en vervangen door verse lucht van buiten. Een goed werkend ventilatiesysteem versterkt het koelingseffect.
Kan ik onderdelen ook via mijn eigen installateur bestellen?
Ja. Wij leveren rechtstreeks aan installateurs en agrariërs. Heeft uw installateur een bestaand TECNOCOOLING systeem te onderhouden of uit te breiden? Dan kan hij of zij rechtstreeks bij ons bestellen of u kunt de onderdelen zelf aanvragen en aan uw installateur meegeven.
Direct contact — offerte of advies
Heeft u interesse in een nieuwe stalkoelingsinstallatie, wilt u een bestaand systeem laten reviseren of heeft u een vraag? REIJNDERS TECNOCOOLING levert door heel Nederland en Europa, met verzending vanuit Nederland, Italië en Portugal.
Stalkoeling per Diersoort
Elk diersoort heeft specifieke temperatuurgrenzen en specifieke installatievereisten. Lees meer op onze gespecialiseerde pagina’s:
Gerelateerde pagina's: Stalkoeling voor paarden | Industriële stofreductie | HVAC adiabatische voorkoeling